Herbata

Jak tanio kupić i po czym poznać herbatę dobrej jakości?
Dowiesz się m. in. o tym jak odróżnić młodą herbatę od starej, jakie są oznaczenia poszczególnych składników.

Herbata w torebkach czy sypana?

Polska to kraj, gdzie spożywa się rocznie ponad pół kg herbaty na osobę. Bytyjczycy i Irlandczycy wiodą prym z 2-3 kg na osobę, ale Francuzi zostają za nami daleko w tyle z 20 dkg na głowę. Niestety wsród niechlubnych wyczynów naszego spoleczeństwa jest fakt, że kupujemy najczęściej herbaty czarne i to w dodatku w torebkach.

W przypadku herbaty sypanej można stwierdzić co pijemy: czy jest to mieszanka, liście, miał czy patyki. W torebce wszystko jest zmielone i szczerze powiedziawszy możemy się zastanowić ile tak naprawdę w takiej torebce jest herbaty, a ile dodatków.

Jesli jednak nie jesteśmy w stanie oprzeć się łatwemu, szybkiemu, czystemu sposobowi przyrządzania herabty i jednak wybieramy tą w torebkach należy wybrać tą szczelnie zapakowaną. Kupmy puszkę, herabtę w pudełku owiętym w folię, lub papierowe opakowanie a w nim każdą torebkę w osobnej, szczelnej osłonce. Herbatę tylko w tekturce należy sobie najlepiej odpuścić – poza tym, że jest tania, jest tak naprawdę nic nie warta. Cały aromat wywietrzał, a zmielone liście – jeśli takie są w ogóle w torebce – dawno już nasiąknęły wilgocią i innymi zapachami z magazynu czy sklepowej półki.

Oznaczenia herbat:
    B (Broken) – herbata z łamanych liści
    F (Fannings) – miał i odsiew
    F (Flowery) – herbata kwiatowa – pączek i dwa listki

    M (Mixed) – mieszanka

    O (Orange) – herbata z długich liści

    P (Pekoe) – z lisci krótszych i grubszych

    S (Souchong) – z najgrubszych liści, zwiniętych  podłużnie

    T (Tip) – herbata z nierozwiniętych pąków liści.

Naukowcy i badacze z róznych stron świata mówą na temat herbaty:

  • jeśli pijesz herbatę codziennie przez minimum 10 lat zwiększasz gęstość kości prawie o 5%,
  • w zwalczaniu cukrzycy typu II może pomóc czarna herbata,
  • wypijanie przynajmniej 4 kubków herbaty jest zdrowsze niż wypicie tej samej ilości wody – chroni przed atakiem serca i próchnicą,
  • osoby pijące herbatę mają młodszy biologicznie organizm, od osób spożywajacych inne napoje, dzięki herbacie żadne ważne elementy DNA nie są zniszczone,
  • herbata przedłuża zdrowie i zapobiega starzeniu się,
  • wyciąg z herbaty przyśpiesza gojenie uszkodzeń skóry po radioterapii,
  • aktywność przeciwutleniaczy w herbacie jest wyższa niż w 22 owocach i warzywach,
  • ponad 80% przeciwutleniaczy pochodzi z pierwszych minut jej parzenia,
  • zielona herbata ma ogromny wpływ na brak przerzutów w chorobie raka piersi.

Zielona, czerwona czy czarna? Z tych trzech najlepsze dla nas są herbaty zielona i czerwona. Czarna jest fermentowana, natomiast czerwona – półfermentowana, zielona – niefermentowana. Dwie ostatnie mają więcej korzystnych dla zdrowia przeciwutleniaczy. Zielona herbata ułatwia trawienie, pracę nerek i układu moczowego – ma działanie lekko moczopędne, pomaga przy nadkwasocie organizmu, obniża stężenie cholesterolu we krwi, korzystnie wpływa na układ: krwionośny, oddechowy i nerwowy.
Herbatki na odchudzanieDlaczego coraz częściej sięgamy po tzw. herbatki odchudzające? Ponieważ widzimy reklamy. Herbatki odchudzające to nic innego jak mieszanki ziół. Skomponowane są w dawki słabsze lub mocniejsze. Ich zadaniem jest nic innego jak pobudzanie przemiany materii, lub po prostu przeczyszanie. Wiadomo, że zioła to leki, a z lekami przesadzić nie można. Stąd po dłuższym piciu takich herbatek odchudzających (powyżej trzech tygodni) z naszego organizmu zostają wypłukane cenne minerały, może pojawiać się odwodnienie i zaburzenia pracy jelit.
Zakupy: kilka porad

  • jedną z najbardziej cenionych herbat jest cejlońska, ma bogaty smak i aromat,
  • herbaty chińskie mają dwa rodzaje mieszanek: ulung (gatunki o dobrej i średniej jakości) i yunnan (herbata mocna o intensywnym aromacie),
  • herbata indyjska zawiera w składzie dużo olejków eterycznych. Assam ma cierpki smak, ciemną barwę i intensywny zapach. Darjeeling to herbata aromtyczna i delikatna, po zaparzeniu ma kolor złocity. Najdelikatniejszą herbatą indyjską jest Madras.
  • lepsza od herbaty cejlońskiej i indyjskiej jest indonezyjska,
  • earl grey to nie gatunek herbaty, ale sposób jej aromatyzowania. Jest to tradycyjna mieszanka herbat chińskich lub chińskich i indyjskich, aromatyzowanych esencją z owocu bergamotki – odmiany pomarańczy,
  • dobra jakościowo herbata jest zrobiona z błyszczących liści, w miarę jednakowo wyglądających, mniej więcej tej samej wielkości, nie pwonno być: gałązek, pyłu, miału, łodyg,
  • herbata ziołowa, owocowa to zazwyczaj owocowy lub ziołowy napar, także uważajmy na piękne rysunki na opakowaniach, czytajmy skład czy w herbatce malinowej jest aby na pewno choć 90% malin,
  • pamiętaj, że czerwona herbata nie odchudza, wspomaga jedynie przemianę materii i pracę układu pokarmowego,
  • tzw. napoje herbaciane, czy herbaty ożeźwiające w butelkach  to zazwyczaj: bardzo duża ilość cukru, chemicznych słodzików, barwników, konserwantów i nawet 200 kcal w 500 ml.

Parzenie herbaty

Ma bardzo duże znaczenie w uzyskaniu właściwego smaku, koloru, czy wydobyciu drogocennych składników dla naszego ciała.  Przy parzeniu czrnej herbaty, w 3 pierwszych minutach wydobywają się prawie wszystkie alkaloidy, w kolejnych – polofenole i garbniki, które mogą nadać herbacie gorzki smak.
Jeli herbata ma mieć właśiwości pobudzające – należy ją parzyć 2-3 minuty, jeśli ma być ukojeniem – parzyć trzeba nieco dłużej.

Herbaty czarne i czerwone zaparza się wrzątkiem, zielone – wodą w temperaturze 60-80 stopni Celcjusza.

Prawidłowy czas parzenia herbaty:

  • herbata biała 5-12 minut,
  • herbata czarna 3-5 minut,
  • herbata czerwona 3-8 minut,
  • herbata zielona 3-5 minut.

Zielone, czerwone i białe herbaty  można parzyć nawet pięciokrptnie. Najsmaczniejszy jest napar z drugiego parzenia.

Kiedy powiem Ci słowo herbata, co myślisz?

Pewnie tak jak miliony osób na świecie napój ten jest dla Ciebie czymś zupełnie zwyczajnym. Herbatę pijesz do śniadania,  może do kolacji,  lub tak po prostu w ciągu dnia, podobnie jak kawę. Herbata jest smaczna, powiesz.  Ale jakie znasz jej odmiany i wartości, zapytam. I tutaj ciekawostka: herbata z cytryną nie jest odmianą :)

Pijąc herbatę, warto wiedzieć o niej kilka faktów. Na samym początku trzeba dać jasno do zrozumienia, że to, co pije większość osób, co najwyżej tylko stało przy herbacie. Minutka, Saga i inne herbaty tego typu (raczej napoje herbaciane) nie są nic warte. Oczywiście – są popularne, ale raczej ze względu na ich niską cenę, niż smak, choć nie oszukujmy się – niektóre z tanich herbat są smaczne, na przykład aromatyzowana earl gray różnych firm (earl gray również nie jest gatunkiem herbaty, przyjemny aromat i smak uzyskuje się sztucznie poprzez aromatyzowanie olejkiem pewnej odmiany pomarańczy). Ale nie każda herbata ekspresowa, czyli w torebkach, jest śmieciem. Nie można zapomnieć o droższych herbatach, na przykład Dilmah, czy nieco tańszy Lipton, który, według niektórych, jest już produkowany z lepszych odmian herbaty.

Czym właściwie jest herbata i jak się ją produkuje?

            Sprawa nie jest wcale tak skomplikowana, jak mogłoby się wydawać. Herbatą w naszym rozumieniu jest napar z liści i/lub pąków rośliny o takiej samej nazwie.  Ale nie tylko. Herbatą nazywamy też napar z innych roślin,  na przykład z rumianku,  melisy,  czy suszonych owoców (swoją drogą – ciekawe, czy słusznie). Cena herbaty i jej smak zależą właśnie od tego, z których listków rośliny jest produkowana. Najcenniejsze herbaty otrzymuje się z pąków i listków rosnących na samym czubku. Zasada jest taka: im niżej, tym gorzej i taniej.

            I tak na rynku wyróżnia się następujące odmiany herbaty:

  • zielona, produkowana z niefermentowanych liści
  • biała, z tipsów (nierozwiniętych pączków liściowych)
  • czerwona, z leżakowanych, krótko fermentowanych liści
  • żółta, z górnych listków
  • niebieska, z kilkakrotnie suszonych i wytrząsanych liści
  • czarna, z listków fermentowanych.

            Herbata pochodzi głównie z Chin, Sri Lanki, Indii, ale także z Rosji, Gruzji, Wietnamu, Japonii, Turcji, Ameryki i Afryki Południowej. Każda z nich będzie charakteryzować się innymi walorami smakowymi.

            Poznajemy wartości naparów!

            Herbata tak naprawdę jest używką, co oznacza, że nie ma ona żadnych wartości odżywczych, bądź ich ilość jest naprawdę znikoma. Nie znaczy to jednak, że nie działa w żaden sposób na nasz organizm! Napar składa się z kofeiny (teiny) w ilości od 2 do 4 procent, garbników, czyli substancji odpowiadając za cierpkość w ilości od 6 do 13 procent, olejków eterycznych oraz znikomych ilości białka, węglowodanów (nie licząc cukru), oraz witaminy B i soli mineralnych.

            Mówi się, że mocna herbata pomaga w uczeniu się. Tak naprawdę oddziaływanie tego typu jest bardzo łagodne, a przez to trudne w uchwyceniu. Napary herbaciane mają jednak swoje walory, uspokajają nas, poprawiają trawienie, pobudzają apetyt, działają na krążenie i ogólne samopoczucie. Pisząc jednak o tych cechach, nie mam na myśli herbat ekspresowych, które produkowane są z pyłów, a nie liści.

            Ekstremalnie duże ilości wypitej herbaty mogą szkodzić. Najbardziej niebezpieczna jest herbata czarna, która w skrajnych przypadkach może powodować choroby nerek.

            Wybierając herbatę, kieruj się jej smakiem. Nie ma sensu pić takiej, której po prostu nie lubisz. Smaków jest naprawdę wiele. Niektóre mają delikatne, ledwo wyczuwalne smaki, inne śmierdzą i smakują jak stare pety z popielniczki (naprawdę!).  Nie pozostaje ci nic innego, jak eksperymentowanie z własnymi kubkami smakowymi. Możesz kierować się taką zasadą, że najłagodniejsze są herbaty biały, a najbardziej cierpkie czarne.

 Kupujemy herbatę!

            Najlepsze herbaty uzyskuje się z liści rosnących w górnej części rośliny. Kupując herbatę, warto znać oznaczenia z tym związane. Chcąc kupić tę najlepszą, pytaj o kategorię Pekoe, Orange Pekoe lub Flowery Orange Pekoe – masz pewność, że pijesz napar z górnych listków lub pąków (tipsów). Jeżeli nie jesteś przesadnym smakoszem, ale cenisz sobie jakość naparu, pytaj o Broken Pekoe i Broken Orange Pekoe, czyli liście łamane mechanicznie. Jeśli jednak nie chcesz płacić wysokiej ceny za herbatę lepszej jakości, powinieneś zainteresować się kategorią Souchong, która daje optymalne wrażenia smakowe i nie wychudzi portfela w tak dużym stopniu.

            Nie powinieneś szukać tych oznaczeń na opakowaniach tanich herbat ekspresowych, ponieważ te produkowane są z pyłów, które nie mieszczą się w powyższych kategoriach.

            Niektóre herbaty są naprawdę drogie. Idąc do profesjonalnego sklepu, powinieneś zaopatrzyć się w stosunkowo dużą ilość gotówki. Niektóre gatunki herbat kosztują ponad 300 zł za kilogram. Herbata biała może osiągnąć cenę nawet 1000 zł za kilogram! Kupując jednak 100g uda ci się przygotować naprawdę dużą ilość naparów tym bardziej, że niektóre liście można parzyć kilkakrotnie.

            Jeżeli nie wiesz, jaką herbatę wybrać, poproś sprzedawcę o darmowe próbki różnych gatunków. Jeśli ci się poszczęści, będziesz miał okazję zaparzyć kilka i posmakować każdej z nich. Wtedy dopiero będziesz mógł uznać, na którą z nich warto wydać kilkadziesiąt złotych.

Przy kupnie herbaty można też skupić się na oznaczeniach, których jest bardzo wiele. Moim zdaniem nie warto zaprzątać sobie nimi głowy. Powyższe wiadomości z pewnością w zupełności pozwolą ci na efektywne zakupy.

            Jak prawidłowo przygotować napar?

            Ogólne zasady są następujące:

  • czarna, od 3 do 5 minut, temperatura 100 stopni
  • zielona, od 3 do 5 minut, temperatura 60 – 80 stopni, najlepszy napar z drugiego parzenia
  • czerwona, od 3 do 8 minut, można parzyć kilkakrotnie w temperaturze 90 – 100 stopni
  • biała, od 5 do 12 minut, można parzyć trzykrotnie w temperaturze 85 stopni
  • żółta, 3 minuty, parzy się tylko raz w temperaturze 90 stopni
  • niebieska, od 3 do 4 minut, parzona do czterech razy w temperaturze 90 stopni

            Pamiętaj jednak, że zawsze warto zapytać sprzedawcę o sposób parzenia każdej z zakupionych liści.

            Czasem warto zajrzeć do Internetu, chcąc kupić herbatę taniej, pamiętaj jednak, żeby porównać ceny z tymi w sklepach tradycyjnych. Tam możesz także otrzymać porady i dowiedzieć się jeszcze więcej o herbatach (pod warunkiem, że sklep będzie profesjonalny). Nie bój się spróbować droższego gatunku, z pewnością mile zaskoczą cię pływające w szklance liście, które powiększają się tuż po zalaniu. Uważaj też z ilością cukru – może się okazać, że białej herbaty w ogóle nie posłodzisz, lub użyjesz kilka razy mniej białego kryształu. Czasem jednak, jak sam się przekonasz, nie słodząc pewnego gatunku herbaty, będzie nie do wypicia.

OZNACZENIA HERBAT

W herbacie najważniejsze są liście i pączki. Liście to pekoe, a pączki to tipsy. Im większe są liście, tym herbata jest smaczniejsza. Dzielą się na:

Herbaty o całych liściach

T (Tippy) najwyższa jakość – nierozwinięte pączki z tipsami – jaśniejszymi refleksam
GT (Golden Tips) zawiera drobne wierzchołki, selekcjonowane ze szczególną starannością – ASSAM, DARJEELING
GFOP (Golden Flower Orange Pekoe) wysokogatunkowa herbata z końców pączków (złocistych) – tipsów
FOP (Flowery Orange Pekoe) zebrane z pierwszych pędów i ostatnich pąków
SFTGFOP (Special Finest Tippy Golden Flowety Orange Pekoe) najwyższej jakości herbaty z pierwszych liści pędów, starannie selekcjonowane z równomiernymi listkami
TGFOP (Tippy Golden Flowery Orange Pekoe) najwyższa klasa jakości z plantacji ASSAM I DARJEELING
P (Pekoe) herbata z liści krótszych i grubszych, mniej delikatnych
OP (Orange Peoke) Herbata z długich, szpiczastych liści – bez koniuszków pąków
OPSUP (Orange Pekoe Superior) tylko z Indonezji (Jawa, Sumatra) – bardzo dobrej jakości herbata o małych liściach
FP (Flowery Peoke) zwijane liście
S (Souchoug) duże liście, zwijane podłużnie
PS (Peoke Souchong) duże ale krótsze i twarde liście
OFF – Grades – nierozdzielna gatunkowo, zawiera wszystkie liście
TGFOF (Tippy Golden Flowery Orange Fine ) wysortowany specjalnie do herbat ekspresowych DARJEELING

Herbaty łamane

B (Broken) łamane – cyfra 1 to najwyższa jakość
GBOP (Golden Broken Orange Pekoe) łamane długie i grube liście
TGBOP (Tippy Golden Broken Orange Pekoe) najwyższa jakość, z nierozwiniętych pączków, bądź z ich domieszką
TGFOP (Tippy Golden Flowery Orange Pekoe) – wysokiej jakości herbata , zawiera najmłodsze pędy i łamane długie, grube liście
FBOP (Flowery Broken Orange Pekoe) łamane długie, grube liście I najmłodsze pędy
BOP1 (Broken Orange Pekoe) Semil Leaf Tea półliściowa , nizinna herbata Ceylońska – grube liście
BPS (Broken Pekoe Souchong) łamane grube oraz podłużnie zwinięte liście o nieregularnych długościach
BP (Broken Pekoe) łamane grube liście
BT (Broken Tea) duże, mięsiste łamane liście z upraw ceylońskich i sumatrzańskich

Odsiew i pył herbaciany

BOPF (Broken Orange Peoke Fannings) gorszej jakości herbata z pyłów łamanych grubych i długich liści
BPF (Broken Pekoe Fannings)pył z łamanych grubych zdecydowanie gorszej jakości liści
PF (Pekoe Fannings) okruchy grubszych liści
GD (Golden Dust) pył wysokogatunkowej herbaty
OF (Orange Fannings) okruchy z długich liści
BMF (Broken Mixed Fannings) mieszanka z okruchów różnych herbat
D (Dust) – pył
PD (Pekoe Dust) pył grubych liści
FLOWER ORANGE PEKOE – pączki i pierwsze listki herbaty dające napary najwyższej jakości (F.O.P)
ORANGE PEKOE – większe liście, ale dające II gatunek wyborowych herbat.
PEKOE – liście 3 i 4 dające III gatunek herbat.
PEKOE SOUCHONG I SOUCHONG – dalsze liście, dające już herbaty pośledniej jakości, często połamane, używane do wytwarzania herbat np. granulowanych.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s